//////



Warto przeczytać
Słowa kluczowe
wizerunki świętych sklep online
Polecane

Określenie problemu do rozwiązania wymaga skoncentrowania uwagi na danym specyficznym przypa­dku, który powinien być rozpatrywany w świetle profesjonalnych doświadczeń praktyka. Oczywiście realizacja takiego zadania nie polega na zastosowaniu wiedzy naukowej.Trzeci zarzut wobec modelu technicznej racjonalności zwraca uwagę na to, że model ten zakłada brak konfliktu wartości i brak rywalizacji między różnymi paradygmatami postępowania praktycznego. W modelu tym zada­niem profesjonalisty jest wdrożenie rozwiązania problemu: wymaga się, by kwestie dotyczące wartości zostały rozwiązane, zanim profesjonalista wkroczy w daną sytuację. Model wymaga także istnienia standardyzowanych procedur prowadzących do rozwiązania problemu. Jednak wymogi te często nie mogą być spełnione.

Tymczasem w pracy profesjonalisty pierwszym zadaniem do wykonania jest określenie problemu, który powinien być rozwiązany. Często jest to najtrudniejsza i najbardziej oporna część pracy praktyka. W medycynie, mającej tak mocną naukową bazę jak wiele innych dziedzin, diagnozowanie jest często określane jako ta część dyscypliny, do której model technicznej racjonalności nie ma zastosowania. Człowiek stawiający diagnozę często nie jest w stanie opowiedzieć o procedu­rach, których używa się przy diagnozowaniu; istnieje niewiele (lub nie ma wcale) wystandardyzowanych technik, do których można się odwołać. Ta sama sytuacja istnieje we wszystkich zawodach.

Na koniec: obecność czynników politycznych i es­tetycznych stwarza możliwość konfliktu wartości. Wydaje się więc jasne, że rozwiązanie problemu budowy mostu nie może być opisywane jako wyspec­jalizowane, zawarte w ścisłych granicach określonej dyscypliny, naukowe i standardyzowane. Tak więc pierwsze krytyczne podejście Schóna do modelu technicznej racjonalności podkreśla, że nie można go zastosować do licznych problemów, które muszą rozwiązywać praktycy profesjonaliści. Drugi zarzut wobec modelu technicznej racjonalności dotyczy tego, że ignoruje on kwestię formułowania problemu. W modelu sam problem jest dany; model dotyczy tylko sposobu jego rozwiązania.

Problem budowy mostu z A do B, który stoi przed naszym inżynierem, nie jest tak prosty, jak się to wydawało. W tym wypadku poza normalnymi sprawami projektowo-konstrukcyjnymi trzeba jeszcze wziąć pod uwagę przynajmniej takie czynniki, jak ochrona środowiska, polityka i estetyka. Liczba spraw, które trzeba uwzględnić, czyni ten przypadek niepowtarzalnym w tym sensie, że jest mało prawdopodobne, by len sam zestaw zmiennych jeszcze gdzieś się powtórzył. W sytuacji, gdy występują czynniki polityczne i estetyczne, tak jak przy budowie mostu, trzeba się liczyć ze zmiennością stanowisk i opinii. To może spowodować, że problem stanie się niepewny i niestabilny.

Wiedza jest naukowa w tym sensie, że — jak to już wspomnieliśmy — wiedza profesjonal­na wywodzi się z podstawowej wiedzy naukowej. Standardyzacja oznacza, że raz znalezione rozwiązanie jakiegoś problemu staje się standardowym roz­wiązaniem dla problemów podobnych.Schón widzi trzy sprawy związane z modelem technicznej racjonalności, które powodują, że nie nadaje się on do zastosowania w ogólnej epistemologii praktyki. Po pierwsze, analiza pracy profesjonalistów ukazuje, żt; często problemy, które muszą oni rozwiązywać, są złożone, niepewne, zmienne, unikatowe, a czasem związane z konfliktem wartości. Techniczna racjonalność wymaga, by wiedza była wyspecjalizowana, przypisana do pewnej ok reślonej dyscypliny, naukowa i standardyzowana; są to akurat te właściwości, których często brak w praktyce.

Ten przykład wskazuje, że problemy są rozwiązywane przez aplikację naukowej teorii i technik — wśród zwolenników technicznej racjonalności podejście to jest ogólnie przyjęte. Gdy profesjonalista staje wobec problemu, jego zadaniem jest odwołanie się do naukowych podstaw danej dziedziny, by zaprojektować rozwiązanie. Techniczna racjonalność skłania do traktowania wiedzy jako będącej „wyspecjalizowaną, zawartą w ściśle określonych grani­cach danej dyscypliny, naukową i standardyzowaną” . Specjalizacja oznacza, że wiedza używana przez profesjonalistę nie może być użyta przez przed­stawiciela innej dziedziny. Ściśle określone granice między dziedzinami wiedzy oznaczają jasne podziały między polami działalności zawodowej.

Koncepcja refleksyjnej praktyki jest prezentowana przez Schóna jako przeciwieństwo określenia „techniczna racjonalność”, a jego zdaniem właśnie techniczna racjonalność dominuje w podejściu do edukacji i w przygotowywa­niu pracowników oświatowych. Techniczna racjonalność oznacza, że skoro istnieje zgoda co do celów, wówczas pytanie o to, jak należy działać, może być zredukowane do kwestii instrumentalnej: jakie środki najlepiej służą do osiągnięcia celów. Jeśli uzgodniono budowę mostu przez rzekę z punktu A do punktu B, to sprawą inżyniera jest zaprojektowanie — przy użyciu wszystkich profesjonalnych umiejętności i technik — najlepszego sposobu budowy tego mostu.