Kategoria: Nauka i praktyka

PRAKTYKA JAKO WIEDZA STOSOWANA

Przy badaniu związku teorii z praktyką w kształceniu nauczycieli zwykle dzieje się tak, że pierwsze próby zrozumienia znaczeń, jakie mają oba te pojęcia, polegają na porównaniu ich wzajemnych związków, tak jak to ma miejsce w kształceniu medycznym. Oczywiście w medycynie

PRZEDSTAWIONY POGLĄD

Nie chciałbym posuwać tej analogii zbyt daleko, później zresztą omówię jej ograniczenia, trzeba jednak przyznać, że jest to analogia bardzo sugestywna i zwykle pojawia się przy każdej dyskusji na temat związku między teorią a praktyką w edukacji. Swą siłę analogia

TEORIA EDUKACYJNA

Biorąc pod uwagę nieokreśloność słowa „teoria” i wielość kontekstów, w jakich może ono być użyte, 0’Connor proponuje umowną definicję, która stara się uwzględnić zasadniczą ideę tkwiącą zwykle w pojęciu „teoria naukowa”, i próbuje obronić ją przed atakami i zastrzeżeniami. Oto

TYLKO TWIERDZENIA

Tylko twierdzenia, które mogą być potwierdzone przez obserwację, mają szanse na włączenie w teorię pedagogiczną. Takie postawienie sprawy uniemożliwia — niemal mimo­chodem — włączenie w obręb teorii pedagogicznej wielu różnych rodzajów zdań, jakie często można napotkać w pedagogice. Zdania normatywne,

CZŁOWIEK I ZASADY

Oczywiście to, co człowiek widzi, wpływa na skłonność do przyjęcia lub odrzucenia takich zdań, jednak samo wydaje się niewystarczające do akceptacji tych zdań. Człowiek musi też rozważyć zasady leżące u podstaw tego rodzaju zdań-postulatów oraz za­stanowić się nad konsekwencjami proponowanych

PRZYJĘTY MODEL

Przy przyjęciu tego modelu tłumaczenia uznać, iż twierdzenie rzeczywiście wyjaśnia zdarzenie, to znaczy być pewnym, że prawdziwe są pewne prawa ogólne i twierdzenia opisujące warunki początkowe, oraz wiedzieć, że wyjaś­niane twierdzenie może być wyprowadzone, zgodnie z regułami logiki, z innych

OCZYWISTE ŚWIADECTWO

W astrologii oczywiste świadectwo sprzeczne nigdy nie jest trak­towane jako zagrażające prawdzie samych twierdzeń — przypadki nie potwierdzające zawsze mogą być jakoś oddalone. To, co czyni je niemożliwymi do obalenia, to mętność zdań i ich podatność na różnorodne interpretacje.Inne, bardziej

POGLĄD NA NAUKĘ

Ten pogląd na naukę stał się tak powszechny, że prawie może wydawać się karykaturą. Ale jeśli teoria pedagogiczna może być konstruowana w ten sposób, znajdujemy się wówczas na bardzo mocnej pozycji. Cała wiarygodność przypisywania wiedzy ścisłej będzie też przysługiwać pedagogice

OGRANICZENIA STANOWISKA

Jednak w dziedzinie takiej jak edukacja zagadnienia normatywne są niezwykle ważne: podstawowe pytania, jakie muszą być postawione w pedagogice, dotykają trudnych kwestii normatywnych: dlaczego powinniśmy wychowywać dzieci, czego powinniśmy ich nauczać, kto powinien być nauczany? Zanim nie odpowie się na

ODWOŁANIE DO ANALOGII

Znów można się odwołać do analogii z medycyną. Wartości dotyczące zdrowia, braku choroby czy przystępności opieki medycznej mogą nadawać kierunek praktyce lekarskiej, nawet jeśli zagadnienia te nie są włączone w zestaw naukowych podstaw medycyny. Podobnie w edukacji kwestie normatywne mogą

POTRZEBA NORMATYWNYCH ZAGADNIEŃ

To prowadzi do wniosku, którego 0’Connor nie bierze pod uwagę. Przyjmując taki sposób podejścia do teorii, staje się oczywiste, że teoria pedagogiczna jest w najlepszym razie czynnikiem koniecznym, ale nie wystar­czającym do kierowania praktyką. Skoro zdania normatywne o edukacji są

KONIECZNOŚĆ DLA PRAKTYKI

Dalej trzeba stwierdzić, z czego zresztą 0’Connor zdaje sobie sprawę, że teoria pedagogiczna nie jest konieczna dla praktyki oświatowej. Praktyka wychowawcza nie tylko powstała, ale jeszcze do tego była całkiem efektywna, zanim pojawiła się jakakolwiek naukowa teoria pedagogiczna. Jeśli wiemy,

ZGODNIE Z POGLĄDEM

Dopiero teraz, gdy „błogosławione skutki alfabetyzacji i umiejętności rachowania są tak ważne, że nikomu nie mogą zostać oszczędzone”, praktyka pedagogiczna stała się o wiele bardziej trudna. Gdy trzeba nauczać każdego, niezależnie od uzdolnień, zainteresowań czy ambicji ucznia, wy­zwanie, jakiemu musi

INACZEJ MEDYCYNA

Inaczej medycyna — tu praktyka jest rezultatem rewolucji naukowej. Medycyna taka, jaką ją znamy, nie byłaby możliwa bez postępów wiedzy ścisłej. Oznacza to, że rozwój nauk ścisłych poprzedził i umożliwił rozwój medycyny. To nie było tak jak w przypadku edukacji