Kategoria: Zaburzenia i zachowania

BEZPOŚREDNIE NASTĘPSTWO

Bezpośrednim następstwem takich przeżyć są najczęściej objawy lęku, wyra­żające się bezsennością, koszmarami nocnymi i dolegliwościami fizycznymi, a u połowy ofiar stwierdza się poważne pourazowe zaburzenia stresowe (PTSD), takie jak ponowne przeżywanie traumy, retrospektywne przebłyski (flashback) czy wspomnienia błyskowe oraz unikanie

INNY MECHANIZM OBRONNY

Innym mechanizmem obronnym używanym przez niektóre dzieci jest dyso- cjacja. Dziecko ucieka w „inny świat”, w którym nie doświadcza cierpienia. Zda­rzają się okresy amnezji, sny na jawie oraz zapadanie w stan przypominający trans, co może czasem prowadzić do rozwinięcia w

TOWARZYSZĄCE PROBLEMY

Problemom tym towarzyszą często trudności w nawiązywaniu kontaktów z rówieśnikami (Sgroi, 1982) i skłonność do reagowania nadmierną agresją (Friedrich i in., 1986).Około 16% dzieci przyznaje się do odczuwania podniecenia w czasie nad­użyć (Monck i in., 1993). Konflikt pomiędzy tymi odczuciami

BOLESNE WYDARZENIA

Wszelkie bolesne i traumatyczne wydarzenia mogą wywoływać krańcowo różne formy reakcji: poszukiwanie kolejnych takich doświadczeń lub usilne ich unikanie. Podobnie dzieje się w przypadku nadużyć seksualnych, kiedy dziecko zamiast prezentować zwiększoną ilość zachowań seksualnych unika kojarzących się z nimi sytuacji

WZORZEC REAGOWANIA NA KRZYWDĘ

Jak już wspomnieliśmy wcześniej, wiek dziecka ma istotny wpływ na wzorzec reagowania na krzywdę. Małe dzieci mają ograniczoną świadomość tego, czy to one same spowodowały nadużycia i skłonne są uznać je za normalny element in­terakcji z dorosłymi. Co więcej, wiara

POZOSTAŁE CZYNNIKI

Na pozostałe czynniki wyznaczające wzorce reago­wania (tj. wiek i poziom rozwoju dziecka oraz rodzaj nadużycia) nie można nie­stety wpływać. Dzieci wykorzystywane seksualnie są zazwyczaj spostrzegane w szkole jako niespokojne, nieuważne i nieprzystosowane. Nie są łubiane przez rówieśników i częściej niż

METODY INTERWENCJI

Słuchając wyznań dotyczących jakiejkolwiek formy nadużyć, zachowuj się spokojnie i okaż swą akceptację. Reaguj tonem świadczącym o poparciu, powta­rzając ostatnie zdanie lub prosząc dziecko, aby kontynuowało opis wypadków. Otrzymane informacje należy przekazać specjalistom, unikaj zatem przyr zeczeń co do zachowania

POCZUCIE KONTROLI I OPANOWANIE

Poczucie kontroli i opanowanie ujawniane przez rodziców podnoszą poczucie bezpieczeństwa dziecka, bez którego nie jest ono w stanie pozbyć się mechanizmów obronnych i w pełni zdać sobie sprawę z uczuć i przekonań związanych z doświadczonymi krzywdami. Przebieg proce­su sądowego musi

ZACHOWANIE SPOKOJU

Jeżeli zachowuje spokój i dystans, pomimo jedno­znacznych dowodów wykorzystywania seksualnego, oznacza to, że próbuje pora­dzić sobie z traumatycznymi przeżyciami poprzez dysocjację i wyparcie (patrz wyżej). Zdarza się tak najczęściej w przypadku wielokrotnych nadużyć, do któ- iych dochodziło przez dłuższy czas.

W TOKU LECZENIA

Równolegle odbywa się praca ze sprawcą nadużyć oraz resztą rodziny, w celu ustalenia źródeł nadużyć i znale­zienia sposobu zapobieżenia podobnym sytuacjom w przyszłości.W toku leczenia nie wolno tracić z oczu kwestii cierpienia rodziców, ponie­waż sukces terapii zależy w dużej mierze

PRZEPROWADZONE BADANIA

Badania przeprowadzone wśród osób dorosłych wskazują, że doświadczenie nadużyć seksualnych w dzieciństwie może wywoływać poważne zaburzenia psy­chiczne w dorosłym życiu. Najwięcej obaw budzi ryzyko, że wykorzystywane dzieci staną się w dorosłym życiu sprawcami nadużyć, stąd znaczna część wysił­ków terapeutycznych zmierza

RADZENIE SOBIE Z ROZSTANIEM RODZICÓW

Rozwód i separacja rzadko wystę­pują w izolacji, zazwyczaj stanowią konsekwencję długotrwałego konfliktu w związku małżeńskim. Wallerstein i Blakeslee (1989) opisują trzy etapy sepa­racji:Faza ostra – budząca wiele emocji, charakteryzująca się silnym konfliktem pomiędzy rodzicami, w wyniku którego jedno lub dwoje

ZMIANY WIELKOŚCI DOCHODÓW

Separacji rodziców towarzyszą często zmiany wysokości dochodów, a cza­sem także zmiana miejsca zamieszkania i szkoły. Jak wynika z opisanych powy­żej faz, zmianie ulega także emocjonalny stosunek pomiędzy rodzicami, co mo­że prowadzić do choroby psychicznej. Wraz z załamaniem się dotychczasowego systemu

W PODOBNEJ SYTUACJI

W podobnej sytuacji dziecko jest pod działaniem dużego stresu. Nie dość, że nie chce ono martwić rodzica, który się nim opiekuje, to jeszcze jakakolwiek su­gestia, że lubi drugiego z rodziców jest odbierana jako dowód braku lojalności. Nie może też po